Acne

Wat is acne?

Acne is de medische term voor jeugdpuistjes. Zowat iedereen krijgt er rond de puberteit mee te maken, maar bij de één blijft het beperkt tot enkele puistjes, terwijl het bij de ander uitgebreide vormen kan aannemen….
Acne wordt veroorzaakt door een ontsteking van de talgklierfollikel. Meestal spelen verschillende factoren hierbij een rol. 

Tijdens de puberteit worden de talgklieren in het gezicht, op de rug en de borst  groter,  produceren ze meer huidsmeer  en gaan ze sneller verstoppen. De talgophopingen die zo ontstaan worden mee-eters of comedonen genoemd. Er zijn ‘open’ comedonen (zwarte puntjes) en meer onderhuids gelegen of ‘gesloten’ comedonen (witte puntjes). 

De talgophoping wordt nog bevorderd doordat de uitvoergang van de talgklier nauwer wordt, door extra verhoorning.
Daarnaast bevinden zich in de talgklieren ook bacteriën, die de talg omzetten in vetzuren. De opgehoopte talg en de irriterende vrije vetzuren doen de verstopte follikel steeds verder uitzetten, waardoor die uiteindelijk openscheurt. De hele inhoud komt in de aangrenzende huid terecht en veroorzaakt een ontsteking, aan de buitenkant zichtbaar als ‘een puist’.

Acne wordt NIET beïnvloed door

  • Voeding
    Het is tot op heden NIET wetenschappelijk bewezen dat vet eten, zoals chocolade en mayonaise, een vette huid veroorzaakt.
  • Slechte hygiëne
    Vaak gaat men er van uit dat een ‘vette’ en ‘vieze’ huid ontstaat door te weinig wassen en ‘ontvetten’. Ook dit is een fabel! Overmatig gebruik van water en zeep kan zelfs eerder schadelijk zijn voor de probleemhuid.
  • Vitaminen-tekort
    Het heeft dus geen zin zogenaamde vitaminepreparaten tegen acne te slikken.  Zeker in combinatie met bepaalde door je arts voorgeschreven acne-behandelingen kunnen vitaminen best vermeden worden!

Acne kan WEL beïnvloed worden door

  • Je afkomst. Als veel mensen in jouw familie ernstige acne hadden, is de kans dat jij acne zal hebben, groter.
  • Bepaalde cosmetica (Vooral afdekkende fond-de-teints en te vette crèmes) kunnen de talgklieren verstoppen en zo acne in de hand werken. We spreken dan van ‘comedogene cosmetica’.
  • Verder kunnen ook olie- of chloor-houdenden produkten, waarmee sommigen bij het uitoefenen van hun beroep in contact komen, dit zelfde effect hebben.
  • Ook druk en wrijving  (van bijvoorbeeld een helm of hoofdband) kunnen acne in de hand werken.
  • Bepaalde geneesmiddelen, waarvan cortisone het best bekend is , geven soms acne als ‘neveneffect’…
  • Een bestaande acne kan door stress in zekere zin verergeren. Anderzijds is het ook zo dat acne op zich de nodige psychische spanning met zich mee kan brengen.

Hoe wordt acne behandeld?

Beperkte acne die jou niet stoort, kan je gerust onbehandeld laten, want op zich is het een onschuldige aandoening, die na een tijdje  meestal vanzelf voorbij gaat. Bij de meeste mensen verdwijnt acne voor de leeftijd van 25 (à 30) jaar.  Wanneer acne voor jou een probleem vormt OF je acne is wat erger OF je begint de eerste littekentjes al te zien, raden we je aan acne toch te laten behandelen, dit met het doel littekenvorming zo veel mogelijk te vermijden.
Acne is echter ook met behandeling niet van de ene op de andere dag verdwenen. Vaak kunnen we met onze behandeling acne voor een tijdje grotendeels onderdrukken, maar steekt die na zo’n behandelingskuur toch wel weer eens de kop op. Dan heb je misschien nog een kuur nodig, of een sterkere behandeling. De behandeling van acne is dus ‘maatwerk’….

Meestal hanteren we een soort vaste volgorde, waarbij we beginnen met eenvoudige lokale middelen, daarna met een bepaalde vorm van antibiotica en ten slotte (of soms dadelijk bij meer ernstige gevallen) met andere medicijnen voor inwendig gebruik.

Stap 1: Middelen voor lokaal gebruik (gel, lotion of crème)

  • Middelen die vooral mee-eters tegengaan:
    salicylzuur (bereidingen), benzoylperoxide (zoals Benzac®) en vitamine A-zuur derivaten (zoals Diferin®). 
    Nadeel van benzoylperoxide en vitamine A-zuur is dat deze stoffen de huid in het begin van de behandeling vaak irriteren. Daarom begint men vaak voorzichtig en kan nadien de sterkte/concentratie worden verhoogd.
  • Middelen die de groei van bacteriën tegengaan:
    Benzoylperoxide en uitwendig toegepaste antibiotica (erythromycine en clindamycine).
  • Middelen die de ontsteking remmen:
    Benzoylperoxide werkt ontstekingsremmend.
    Bij ernstig ontstoken cysten kan het zinvol zijn plaatselijke injecties met corticosteroïden te geven.

Stap 2: inname van antibiotica

De meest gebruikte antibiotica specifiek voor acne zijn tetracycline en minocycline. Indien voor een dergelijke behandeling gekozen wordt, dient dit langere tijd (vaak een kuur van meerdere maanden) gegeven te worden, meestal aan een erg lage dosis. Naast hun remmend effect op de groei van bacteriën, heeft deze groep van antibiotica ook een belangrijk ontstekingsremmend effect!

Stap 3: inname van Isotretinoïne

Isotretinoïne is een stof verwant aan vitamine-A. Ze beïnvloedt zowel de overmatige sebumproduktie als verhoorning van de talgafvoergangen. Isotretinoïne wordt gebruikt bij ernstigere acne of gevallen waarbij de andere stappen in de behandeling faalden. Grote voordeel is dat deze behandeling héél effectief is, maar… ze kan heel wat neveneffecten hebben, en dient nauwkeurig door een arts opgevolgd te worden. Dr. Lissens zal je hierover de nodige informatie geven.

Aanvullende behandelingen en wat je zelf kan doen

  • “De pil”
    Bepaalde anticonceptiepillen hebben een gunstig effect hebben op acne, bv. Yasmin®, Diane-35®. Let wel:  de anti-conceptie werking van "de pil" kan verminderen door het gelijktijdig gebruik van orale antibiotica zoals bv. tetracycline. Gebruik dus extra anticonceptie als je die twee combineert.
  • Uitduwen van puistjes?
    Je bewijst je huid een grote dienst door niet aan mee-eters of puistjes te krabben of ze uit te knijpen. Je duwt de ontsteking meestal niet naar buiten, maar integendeel nog dieper in de omliggende huid, met als gevolg… meer ontsteking! Enkel de ‘zwarte puntjes’ kan je met behulp van een speciaal instrumentje  voorzichtig ‘uithalen’.
  • Welke reiniging en/of dagcrème?
    Heel wat ‘dermo-cosmetische’ produkten werden speciaal ontworpen  als aanvulling bij een ‘dermatologische’ acne-behandeling. Vraag advies aan je dokter.
  • Acne en zon?
    Vaak gaat acne tijdelijk beter wanneer je een tijdje meer in de zon komt. Nadien ziet men echter  vaak een opstoot… Let op: sommige acne-behandelingen maken je huid gevoeliger voor het zonlicht! Gebruik steeds zonneprodukten aangepast aan de vette huid.